Ervaring met Stroomversneller: Robin Speijer - Alsof je ogen vingers zijn

Met de Stroomversneller-bijdrage wilde kunstenaar Robin Speijer haar praktijk op meerdere vlakken verdiepen: ze deed onderzoek naar de werking van formaat, het zelf kweken van indigo om pigment mee te maken, en mogelijke presentatievormen voor haar werk. Niet alles verliep zoals gepland, maar dat maakte het geheel des te leerzamer.

Glans vangen in verf

Al sinds haar afstuderen onderzoekt Robin met haar schilderijen de kwaliteiten van stoffen en hoe die in verf gevangen kunnen worden. Als een soort tactiele ervaring voor je ogen. Met de bijdrage legde ze een eigen stoffenarchief aan, een stap die haar werkproces meteen in een stroomversnelling bracht.

Ze wilde glanzende stoffen gebruiken voor een nieuwe serie schilderijen: “Met sterke belichting en hoog contrast kan een zachte stof ineens tegenovergestelde texturen nabootsen. Ik wilde het een effect geven van gesmolten metaal dat steeds van vorm blijft veranderen.” Hiervoor koos ze voor twee met elkaar contrasterende kleuren, blauw en magenta. Vervolgens maakte ze vijftien monochrome schilderijen op klein formaat, waarbij ze nieuwe technieken ontdekte. Zo begon ze met wattenstaafjes te werken om op het kleine oppervlak nauwkeurig lijnen te kunnen uitsparen: “De glans moest echt een hooglicht zijn, daarvoor gebruik ik altijd het wit van het doek.”

Grootse plannen

Naast de kleine serie stond er al jaren iets op haar verlanglijst: een extreem groot schilderij. Het resultaat is een drieluik van 510 bij 230 centimeter. Het werk heeft eenzelfde metaalachtig effect, en heeft als titel Pica Pica. “Dit is de Latijnse naam voor de ekster. Naast dat eksters zelf glanzende staartveren hebben, staan ze bekend als verzamelaars van glimmende objecten. Die hebberigheid voor glans heb ik als schilder ook.”

Doordat het werk letterlijk groter was dan haarzelf, moest ze heel anders te werk gaan dan normaal: “Je verliest het overzicht snel, je moet nog vaker afstand nemen om te zien wat elke nieuwe kwaststreek doet.” Ook was dit werk meerkleurig in plaats van monochroom, wat betekende dat ze niet alleen grote hoeveelheden verf moest mengen, maar ook de onderlinge samenhang tussen die kleuren moest inschatten. "Van sommige kleuren had ik niet genoeg, van anderen juist te veel, of ze waren net niet de tint die ik nodig had. Het steeds weer bijmengen en nauwkeurig kijken was erg leerzaam."

Mislukte oogst

Niet alles verliep vlekkeloos. Een van de drie aangevraagde bijdragen werd niet toegekend, waardoor Robin haar begroting moest aanpassen. Daarnaast mislukte haar eigen oogst van indigoplanten: "Ik heb desondanks wel meer inzicht gekregen in wat er schuil gaat achter de productie van indigo pigment." Deze tegenslag leidde haar tot een heldere conclusie: het kweken van indigo is een arbeidsintensief proces dat ze beter aan de professionals kan overlaten. "Als ik iets telkens blijf proberen en het mislukt steeds, kost me dat mijn motivatie, tijd én geld. Dat is zonde." Het zelf verwerken van pigment tot verf en andere media wil ze wél blijven voortzetten en verder ontwikkelen.

Buiten het atelier

Een van haar doelen was om nieuwe plekken te vinden om haar werk te laten zien. Dat lukte op twee manieren. Ze werd uitgenodigd voor de groepstentoonstelling Material Girl bij Enari Gallery over materialiteit in schilderkunst. Vier van de kleine werken werden hier getoond. “Het is altijd interessant om te zien wat een werk in een ruimte buiten het atelier doet. In de tentoonstelling waren ook veel werken te zien van kunstenaars waar ik verwantschap mee voel, dat geeft me veel voldoening.”

Daarnaast vroeg bedrijf Verenigd Beheer in Baarn of ze werk beschikbaar wilde stellen voor verhuur. Veertien werken, waaronder een set van drie van de kleine schilderijen, werden voor negen maanden verhuurd. "Het werk wordt gezien, ik krijg huur betaald, en ik krijg ze uiteindelijk ook weer terug. Daarnaast krijg ik ook heel enthousiaste reacties van de medewerkers!"

Wat de bijdrage betekende

Op persoonlijk vlak gaf het project Robin meer vertrouwen in haarzelf en haar artistieke vaardigheden: "Nu heb ik gezien dat als ik mezelf ertoe zet, ik wel degelijk zoiets groots kan schilderen, ondanks dat ik er vooraf veel onzekerheid over voelde."

Aan anderen die een aanvraag overwegen geeft Robin een praktisch advies mee: zet alle aanvraagdata ruim van tevoren in je agenda: "Als de aanvraagperiode open is, gaat het erg snel weer dicht. Je moet alles echt van tevoren klaar hebben staan.