Domeinoverstijgend werken met Club Goud
In de hedendaagse cultuursector ontstaan steeds meer initiatieven die kunst en cultuur verbinden met andere domeinen, zoals zorg en welzijn. Deze domeinoverstijgende projecten benutten de creativiteit van kunstenaars en makers om maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. Een inspirerend voorbeeld hiervan is Club Goud, een organisatie die zich richt op het verrijken van het leven van ouderen door middel van kunst en cultuur.
Suzanne Brunner is projectleider bij Club Goud, een organisatie die kunst en cultuur inzet om het leven van ouderen te verrijken. "Eigenlijk alles wat Club Goud doet, draait om het gelukkig oud laten worden van senioren. Kunst en cultuur zijn daarbij krachtige middelen," legt ze uit. Suzanne houdt zich bezig met cultuurgerelateerde projecten, zoals Kunst over de Vloer en Lang Leve Cultuur, die senioren actief betrekken en zingeving toevoegen aan hun leven. Club Goud werkt hierbij altijd samen met partners uit de zorg- en welzijnssector en zoekt voortdurend naar innovatieve manieren om kunst toegankelijk te maken voor ouderen.
Marcelle Hilgers is kunstenaar-onderzoeker en werkt bij het Lectoraat GGZ en Samenleving van Hogeschool Windesheim. Als artist educator combineert ze haar rol als maker, docent en onderzoeker, en houdt zich bezig met kunstprojecten die maatschappelijke impact hebben. Haar samenwerking met Club Goud begon spontaan: "We kwamen elkaar tegen op de NYMA Makersplaats en dat sloeg aan. Sinds anderhalf jaar ben ik betrokken en dat voelt als een mooie kruisbestuiving," vertelt ze.
Verbindende initiator
Club Goud verbindt zorg, welzijn en cultuur door kunst in te zetten als middel voor co-creatie. "We werken altijd met een zorg- of welzijnspartner én met de senioren zelf. Dat maakt wat we doen sterker," zegt Suzanne. Een voorbeeld is Kunst over de Vloer, waarbij kunstwerken uit musea naar zorglocaties worden gebracht en samen met bewoners en zorgmedewerkers worden geëxposeerd. Club Goud fungeert op die manier als verbindende initiator, waarbij samenwerking en flexibiliteit centraal staan. "Voor veel mensen is dit nieuw, maar juist daardoor ontstaan de mooiste initiatieven."
“Soms is een project niet ‘cultureel’ genoeg voor een cultuurfonds en niet ‘sociaal’ genoeg voor een welzijnsfonds. Dan moet je goed kijken naar welke regelingen wél aansluiten.” - Suzanne Brunner
De sleutel tot succesvolle samenwerking
Effectieve communicatie vormt de basis van elk domeinoverstijgend project, benadrukt Suzanne. Het belang van gelijkwaardige samenwerking, waarbij de uitkomst niet van tevoren vaststaat, moet niet worden onderschat. Suzanne: "Een van de belangrijkste factoren in alle projecten die Club Goud doet, is dat de uitkomst nog niet vast mag staan. Omdat je het samen moet kunnen bedenken." Deze open houding creëert ruimte voor co-creatie en zorgt ervoor dat alle betrokkenen daadwerkelijk invloed hebben op het eindresultaat.
Marcelle onderstreept daarnaast het belang van een gedeelde taal en begrip voor elkaars perspectieven. Alleen dan kun je op zoek gaan naar gemeenschappelijke waarden. "Wat is de common ground? Is die er wel? Soms kun je ook heel erg op de oppervlakte blijven hangen. Mensen zijn toch geneigd om op hun eigen eilandjes te blijven." Het overbruggen van deze verschillen vraagt om geduld en de bereidheid om in elkaars wereld te stappen.
Het vinden van de juiste middelen
Financiering is een van de grootste uitdagingen bij domeinoverstijgende projecten, omdat ze vaak tussen de gangbare subsidiecategorieën in vallen. Suzanne benadrukt daarom het belang van creatief en strategisch fondsenwerven: “Soms is een project niet ‘cultureel’ genoeg voor een cultuurfonds en niet ‘sociaal’ genoeg voor een welzijnsfonds. Dan moet je goed kijken naar welke regelingen wél aansluiten.” Bovendien kan de keuze van samenwerkingspartners doorslaggevend zijn, omdat sommige zorg- en welzijnsinstellingen zelf budgetten beschikbaar hebben voor projecten die aansluiten op hun missie.
💡Tip: Fondsen voor Ouderen biedt een overzicht van financieringsmogelijkheden voor initiatieven die bijdragen aan het welzijn en de levenskwaliteit van senioren.
“Sommige ervaringen zijn simpelweg niet in woorden uit te drukken – daar komt de kracht van kunst en cultuur naar boven.” - Marcelle Hilgers
Marcelle ziet subsidieaanvragen niet alleen als een middel tot financiering, maar ook als een kans om een project scherper te formuleren: “Ik vind het heel waardevol om een subsidieaanvraag te schrijven, omdat je gedwongen wordt om je visie op domeinoverstijgend werken heel concreet te maken.” Toch erkent ze ook de keerzijde: “Het is taai werk en vergt veel tijd, terwijl veel kunstenaars en makers al meerdere rollen binnen een project vervullen.” Daarom is een ondernemende houding cruciaal bij het vinden van financiering. Dit betekent niet alleen actief fondsen en subsidies benaderen, maar ook out-of-the-box denken, bijvoorbeeld door samenwerkingen met het bedrijfsleven of private sponsoren te verkennen.
Buiten de kaders denken
Een goed begrip van domeinoverstijgend werken is essentieel voor de praktische uitvoering van projecten. Suzanne benoemt dat werken met ontwikkelteams – groepen waarin verbinders, kunstenaars en betrokkenen samenwerken – voor veel mensen nieuw is. “Het vraagt om flexibiliteit en het vermogen om buiten je eigen kaders te denken. Je moet openstaan voor andere werkwijzen en belangen," zegt ze. Dit kan een uitdaging zijn, want sectoren zoals zorg, welzijn en cultuur hanteren verschillende tempo’s, structuren en verwachtingen. Soms botst dit: "Een zorgorganisatie plant maanden vooruit, terwijl een kunstenaar juist ruimte nodig heeft voor spontane creativiteit. Dat matchen is niet altijd eenvoudig."
Daarnaast verschillen de manieren waarop succes wordt gemeten. Waar zorgpartners vooral kijken naar welzijnsverbetering en meetbare impact, wordt in de cultuursector vaak de artistieke kwaliteit en beleving benadrukt. Marcelle ziet hierin juist een kracht: “We hebben de neiging om dingen heel talig te maken, terwijl sommige ervaringen simpelweg niet in woorden uit te drukken zijn – daar komt de kracht van kunst en cultuur naar boven.”
Geleerde lessen uit domeinoverstijgend werken met Club Goud:
- Samenwerking en co-creatie zijn essentieel Succesvolle projecten ontstaan wanneer zorg, welzijn en cultuur op gelijkwaardige basis samenwerken.
- Creatief en strategisch fondsenwerven is cruciaal Domeinoverstijgende projecten vallen vaak tussen subsidiecategorieën in en vragen om innovatieve financieringsoplossingen.
- Flexibiliteit en een gedeelde taal maken het verschil Verschillende sectoren werken met uiteenlopende structuren en verwachtingen. Begrip en open communicatie zijn essentieel voor succes.
Meer weten over Club Goud? Bezoek de website of check Instagram, Facebook of Linkedin. Meer over Marcelle Hilgers is hier te vinden, of bekijk haar profiel op Linkedin.