Verbindend leiderschap: sturen zonder het over te nemen
Verbindend leiderschap speelt een steeds grotere rol in organisaties waar wordt gewerkt met professionals, weinig hiërarchie en veel gedeelde verantwoordelijkheid. Zeker in de culturele sector, waar samenwerking en verandering vaak hand in hand gaan, vraagt leidinggeven om meer dan sturen op taken en resultaten. We spraken Peter van Biemen, trainer van Leiderschap in verbinding, over wat verbindend leiderschap in de praktijk eigenlijk betekent.
Waarvoor ben je er?
In plaats van te vragen wat medewerkers nodig hebben van hun leidinggevende, nodigt verbindend leiderschap uit tot andere vragen. Welke problemen ervaar je? Welke oplossingen zie je zelf? En waarmee kun je aan de slag? Daarvoor is het essentieel dat leidinggevenden hun rol scherp hebben: eerst weten waarvoor je er bent, voordat je effectief richting kunt geven.
Leidinggeven is geen bijzaak
In de culturele sector ziet Peter regelmatig dat veel leidinggevenden die rol op zich hebben genomen omdat iemand het moest doen. Niet vanuit een uitgesproken leiderschapsambitie, maar naast andere taken. Dat is begrijpelijk, maar ook ingewikkeld. Leidinggeven vraagt meer dan afspraken maken of processen bewaken. Het gaat ook over omgaan met stress, verantwoordelijkheid nemen voor samenwerking en werken aan persoonlijk leiderschap. Dat kun je niet zomaar ‘erbij doen’ - het vraagt aandacht en bewustzijn.
Verandering vraagt om andere gesprekken
Organisaties veranderen in hoog tempo. Succesvolle verandering zit volgens Peter minder in strakke plannen en meer in hoe mensen worden meegenomen. “Het is niet de organisatie op papier die bepalend is voor het resultaat, maar het gedrag van mensen. De rol van de leider is daarbij cruciaal.” Verbindend leiderschap betekent dat er andere gesprekken worden gevoerd. Over motivatie, werkdruk, balans en professionele ontwikkeling. Wanneer leidinggevenden veiligheid en integriteit weten te bevorderen, ontstaat ruimte voor die gesprekken.
“Het is niet de taak van de leidinggevende om problemen op te lossen, maar om probleemoplossend vermogen te vergroten en mogelijk te maken.”
De mens achter de professional
Een verbindende leider kijkt dus verder dan procedures en werkafspraken. Wie is deze professional, waarom is iemand dit werk gaan doen en hoe kan diegene tot zijn recht komen? Het doel is niet dat de leidinggevende zorgt dat mensen goed functioneren, maar dat medewerkers dat zelf kunnen. Professionele ontwikkeling gaat daarbij altijd hand in hand met persoonlijke ontwikkeling.
Begin bij het persoonlijke contract
Maar hoe ga je te werk als verbindend leidinggevende? Een eerste haalbare stap om verbindender te werken, tipt Peter, is stilstaan bij het ‘contract’ met je medewerkers. Niet alleen het formele contract, maar ook het persoonlijke. Weet je wat iemand motiveert, wat iemand energie geeft en wat juist belemmert? Als je je daar als leidinggevende bewust van bent, zet je al een grote stap richting meer verbinding, eigenaarschap en duurzame samenwerking.
Verdieping in de training Leiderschap in verbinding
De thema’s uit dit artikel vormen de kern van de training Leiderschap in verbinding van Cultuur Academy. Onder begeleiding van Peter van Biemen werken deelnemers met eigen praktijkvoorbeelden aan rolbewustzijn, communicatie, contractering en samenwerking. De training biedt ruimte voor reflectie, oefening en uitwisseling met andere cultuurprofessionals. Zo wordt verbindend leiderschap niet alleen besproken, maar ook concreet gemaakt voor de dagelijkse praktijk.
