Fysieke toegankelijkheid

In dit artikel gaan we in op de fysieke toegankelijkheid van bijvoorbeeld evenementen en locaties van culturele instellingen. Het is belangrijk dat locaties ook toegankelijk zijn voor mensen met een fysieke, mentale, intellectuele of zintuiglijke beperking. Als mensen je gebouw of terrein niet kunnen betreden dan houdt het al snel op. Deze mensen hebben soms iets meer begeleiding nodig of er dienen voorzieningen voor ze getroffen te worden. Daarom zorg je dat jouw digitale communicatiemiddelen, het programma én de fysieke omgeving toegankelijk zijn.

Fysieke toegankelijkheid van het terrein

Als mensen je gebouw of terrein niet kunnen betreden dan houdt het al snel op. Soms zijn de benodigde faciliteiten al aanwezig en in sommige gevallen zul je zelf voorzieningen moeten treffen. Om het terrein of het gebouw toegankelijk te houden, houd je rekening met onder andere de volgende zaken:

• Zorg dat de locatie geen oneffenheden heeft waar rolstoelgebruikers of mensen met een rollator last van zouden kunnen hebben. Maak eventueel gebruik van rijplaten of houten vlonders.
• Reserveer enkele parkeerplaatsen nabij de entree en zorg dat deze ruimer van opzet zijn.
• Richt een shuttleservice in naar de dichtstbijzijnde parkeerplaats of ov-halte.
• Maak gebruik van ‘ramps’ waarmee mensen met een rolstoel of een rollator een verhoging op kunnen.
• Zorg dat deuren of afzettingen gemakkelijk te openen zijn of dat er iemand bij staat die in geval van nood kan helpen.
• Plaats een gekleurde markering bij eventuele obstakels.
• Zorg voor een aparte zone voor rolstoelers, als er echt geen andere manier is om het programma op de juiste manier te kunnen volgen.
• Maak een duidelijke bewegwijzering met sterke kleurcontrasten, groot lettertype en eventueel pictogrammen.
• Je kunt eventueel een geleidestrook aanleggen of gidsen inzetten om mensen met een visuele beperking het terrein over te kunnen laten gaan.

Voorzieningen en faciliteiten

Als het terrein in de basis toegankelijk genoeg is, kan je aanpassingen doen op het gebied van voorzieningen en faciliteiten. Dat is natuurlijk geheel afhankelijk van het terrein en de locatie. Je kunt denken aan bijvoorbeeld deze dingen:

• Zorg dat er (ook) toiletten zijn die goed bereikbaar én groot genoeg zijn voor mensen die gebruik maken van bijvoorbeeld een rolstoel of rollator. Het kan ook voorkomen dat mensen door een medische oorzaak heel vaak van het toilet gebruik willen maken. Zij hebben vaak een pas waarmee ze dat kunnen aantonen en het is gebruikelijk dat hen dan gratis toegang tot het toilet verleend wordt.
• Richt plaatsen waar mensen iets bestellen en betalen (de kassa, een bar, de garderobe) zodanig in dat iedereen dat zelfstandig kan doen. Denk aan een verlaagde balie of een plek of manier waardoor de medewerkers en gast elkaar beter kunnen verstaan.
• Het is steeds gebruikelijker dat mensen contactloos betalen en dat is voor mensen met een beperking vaak ook erg handig.
• Voor mensen met een visuele beperking kan je denken aan zaken als menukaarten en signing met braille, grotere letters, foto’s of pictogrammen. Denk ook aan duidelijke contrasten.
• Zorg dat alles wat je communiceert in begrijpelijke taal is. Denk bijvoorbeeld aan korte zinnen en zoveel mogelijk het gebruik van de Nederlandse taal.
• Zorg dat deuren automatisch open kunnen gaan, open zijn of met een druk op een knop bedienbaar zijn.
• Voor mensen die snel overprikkeld zijn is het goed om ook rustige plekken in te richten.
• Ook kan je zorgen dat er niet teveel overgangen zijn van heel donker naar heel licht of dat deze overgangen geleidelijk gaan. Kijk ook of het echt nodig is dat er veel flikkerende lichten zijn of dat je op een rustigere manier eenzelfde effect kan bewerkstelligen.
• Probeer te voorkomen dat er veel onverwachte en harde geluiden zijn. Dat het af en toe in muziek is bijvoorbeeld niet zo erg maar dingen vanuit de omgeving kunnen storend zijn.

Er zijn talloze mogelijkheden en opties om hiermee om te gaan. Bovenstaande lijst is dan ook niet volledig. Onderaan deze pagina zijn linkjes opgenomen naar verschillende organisaties die je van meer informatie kunnen voorzien.

Veiligheid

Op het moment dat je mensen met een beperking op jouw terrein of in je gebouw hebt dan is het ook essentieel dat ze bij een noodsituatie veilig zijn. Dat betekent dat ze zelfstandig of onder begeleiding de nooduitgangen moeten kunnen bereiken en dat er geen obstakels zijn. Denk ook evacuatiestoelen wanneer je hoger in een gebouw bent en je de liften niet kunt gebruiken. Stel dat je besluit om over te gaan tot een ontruiming, dan zal die boodschap ook overgebracht moeten worden op mensen met een beperking in het gehoor of juist in het visuele aspect. Het is handig om van te voren te weten welke mensen er komen en welke beperking zij hebben. Ook al is het niet altijd mogelijk, probeer contact te houden met deze mensen tijdens het evenement of op de locatie. Vraag of ze zich willen aanmelden van te voren. Dan kunnen ze aangeven welke specifieke behoeften er zijn. Dit komt de toegankelijkheid ten goede.

Begeleiding

Vaak komen mensen met een beperking met iemand die hen begeleid of dat zou kunnen doen wanneer het nodig is, bijvoorbeeld in geval van calamiteit. Het kan zijn dat je voor deze mensen een uitzondering maakt qua toegangsprijs, maar dat kan je zelf bepalen.

Checklist toegankelijkheid

Voor organisatoren, instellingen en locaties is er een heel handige checklist opgesteld waarin heel uitgebreid ingegaan wordt op de verschillende vormen van toegankelijkheid. Bij de checklist is een toelichting geschreven vanwaar naar specifieke bijlagen wordt verwezen. Dit vind je allemaal in één document dat je elders op onze website kunt downloaden.

Disclaimer

Voor dit artikel hebben we gebruik gemaakt van de kennis en kunde van Stichting Accessibility, Arnhems platform chronisch zieken & gehandicapten (Apcg), Stichting 5D, Wolfpack en gemeente Arnhem.

Mocht je vanuit jouw expertise zelf over kennis beschikken die bij dit onderwerp zou passen, of zie je mogelijkheden tot de verbetering van deze tekst, dan zien we jouw bericht graag tegemoet via info@cultuuracademy.nl.