Verzekeringen en broodfondsen

Werken in de culturele sector betekent vaak veel vrijheid, maar ook een zekere mate van onzekerheid. Of je nu zelfstandige bent, tijdelijk in dienst werkt of meerdere opdrachten combineert: het is belangrijk om na te denken over hoe je jezelf financieel beschermt bij ziekte, arbeidsongeschiktheid of schade. In dit artikel lees je wat de mogelijkheden zijn om je te verzekeren, welke alternatieven er bestaan en waarom broodfondsen steeds populairder zijn onder makers en zzp’ers.

Verzekeren in de cultuursector

Wie als zzp’er of freelancer werkt, heeft niet automatisch dezelfde bescherming als werknemers in loondienst. Er is geen werkgever die pensioen afdraagt, loon doorbetaalt bij ziekte of verzekeringen regelt. Dat betekent dat je zélf moet zorgen voor een vangnet. Er zijn verschillende soorten verzekeringen die relevant kunnen zijn voor mensen in de culturele sector:

• Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) – voor inkomensbescherming bij langdurige ziekte of een ongeval.
• (Bedrijfs)aansprakelijkheidsverzekering (AVB) – als je schade veroorzaakt bij een opdrachtgever, publiek of locatie.
• Rechtsbijstandverzekering – voor juridische hulp bij conflicten over contracten of betalingen.
• Inventaris- of materiaalverzekering – vooral relevant voor beeldend kunstenaars, technici of ontwerpers met kostbare apparatuur.

💡 Tip: Denk goed na over de risico’s die je echt loopt. Een lichttechnicus of muzikant met veel eigen apparatuur heeft andere verzekeringsbehoeften dan een kunsteducator of schrijver.

Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)

Een AOV biedt financiële zekerheid als je (tijdelijk) niet kunt werken door ziekte of een ongeval. Je bepaalt zelf de dekking, wachttijd en het bedrag dat je wilt verzekeren. De premie hangt af van je leeftijd, beroep en gewenste uitkering.

Voor veel kunstenaars en zelfstandigen voelt een AOV duur, maar het is wel een manier om je inkomen te beschermen. Er komen bovendien steeds meer betaalbare alternatieven, zoals zogeheten schenkkring-AOV’s of collectieve regelingen via vakbonden en beroepsorganisaties. De overheid werkt daarnaast aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen, die naar verwachting in de komende jaren wordt ingevoerd.

💡 Tip: De Kunstenbond biedt via haar ledenvoordelen toegang tot collectieve verzekeringen met gunstigere voorwaarden voor creatieve beroepen.

Broodfondsen

Een broodfonds is een alternatief voor een AOV. Het is een collectief van ongeveer 20 tot 50 zelfstandigen die elkaar financieel ondersteunen bij ziekte. Iedereen stort maandelijks een bedrag op een persoonlijke broodfondsrekening. Word je ziek, dan ontvang je tijdelijk schenkingen van de andere deelnemers.

Het idee is gebaseerd op solidariteit en vertrouwen: deelnemers kennen elkaar persoonlijk, beslissen samen over toelating en uitkeringen, en beheren het fonds zelf. De uitkering loopt meestal maximaal twee jaar, waarna je eventueel overstapt op een andere voorziening.

Broodfondsen zijn vooral populair in de culturele sector omdat ze:

• laagdrempelig zijn (geen medische keuring of lange wachttijd);
• betaalbaar zijn (gemiddeld € 30–120 per maand);
• en een gevoel van gemeenschap creëren onder zelfstandigen.

Kijk op broodfonds.nl voor bestaande broodfondsen in jouw regio, of start er één met collega-makers uit je netwerk. Er bestaan inmiddels ook hybride vormen, waarin broodfondsen samenwerken met verzekeraars voor extra dekking.